Kupça və hüquqi yoxlama: villa alışında sənəd təhlükəsizliyi

Villa almaq həyatın ən böyük maliyyə qərarlarından biridir. Buna baxmayaraq, alıcıların çoxu qərarını fotolara, həyətin görünüşünə və satıcının sözünə görə verir. Əslində villanın əsl dəyəri gözlə görünmür — o, sənəddə, torpağın sərhədində və mülkiyyətin təmiz keçidindədir. Bu bələdçi Montevia redaksiyasının hüquqi yoxlama üzrə praktik çərçivəsidir: baxışdan əvvəl, baxış zamanı və müqavilə anında nəyi yoxlamalısınız.

Çıxarış (kupça) nədir və niyə hər şeydən vacibdir

Azərbaycanda mülkiyyət hüququ daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışı ilə təsdiqlənir — xalq arasında buna «kupça» deyilir. Bu sənəd villanın kimə aid olduğunu, sahəsini, torpaq ölçüsünü və hüquqi statusunu dövlət səviyyəsində qeyd edir. Çıxarışı olan villa gələcəkdə problemsiz satıla, ipoteka qoyula və ya vərəsəliyə keçə bilər. Çıxarışı olmayan, yalnız «əlyazma» və ya «etibarnamə» ilə satılan villa isə hüquqi baxımdan boşluqdadır — sabah mübahisə çıxarsa, sizi qoruyan sənəd yoxdur.

• Çıxarışdakı sahə və torpaq ölçüsünün villanın real ölçüsü ilə üst-üstə düşdüyünü yoxlayın.
• Torpağın təyinatının «fərdi yaşayış evi» olduğunu təsdiqləyin — «kənd təsərrüfatı» təyinatlı torpaqda tikili problemli ola bilər.
• Sənəddəki mülkiyyətçinin adı ilə satıcının şəxsiyyət vəsiqəsinin eyni olduğunu yoxlayın.
• Villanın üzərində həbs, girov və ya məhkəmə mübahisəsi olmadığını təsdiqləyin.

Sərhəd və faktiki sahə: kağızla reallığın uyğunluğu

Sənəddə yazılan torpaq ölçüsü ilə villanın faktiki tutduğu sahə həmişə üst-üstə düşmür. Bəzən qonşu ilə sərhəd hasarı sənəddəki xəttdən fərqli yerdədir, bəzən tikili icazə verilən sahədən kənara çıxıb. Bu fərqlər gələcəkdə qonşuluq mübahisəsinə və ya sənədin yenilənməsi zərurətinə səbəb ola bilər. Baxış zamanı hasarların, giriş qapısının və tikilinin sənəddəki plana uyğunluğunu müşahidə edin. Şübhə varsa, kadastr planını istəyin.

Ucuz görünən villa bahalı çıxa bilər — əgər ucuzluğun səbəbi sənəddəki boşluqdursa.

Notarial müqavilə və mülkiyyətin keçidi

Villa alışı yalnız pul verib açarı almaqla bitmir. Rəsmi keçid notariusda alqı-satqı müqaviləsi ilə baş verir və sonra dövlət reyestrində yeni mülkiyyətçi qeydiyyata alınır. Bu addım keçilməsə, siz evdə yaşasanız belə, rəsmi sənəddə hələ də köhnə sahibin adı qalır. Pulun köçürülməsi ilə sənədin rəsmiləşməsi eyni gündə, notariusun iştirakı ilə aparılmalıdır — beləcə nə alıcı, nə satıcı riskə girmir.

Montevia-da sənəd necə qorunur

Montevia kolleksiyasındakı villalar kupça (çıxarış) sənədi ilə təqdim olunur və kommunikasiya daimidir. Bu o deməkdir ki, yuxarıda sadaladığımız risklərin böyük hissəsi artıq başlanğıcda aradan qaldırılıb. Hər villaya baxış təşkil olunur, sənədlər açıq göstərilir və suallarınıza birbaşa cavab verilir. Siz yalnız evi yox, arxasındakı hüquqi təmizliyi də alırsınız — bu, Montevia-nın villanı seçərkən əsas prinsipidir.